De gemeente Torhout is sinds 24 september van vorig jaar toegetreden tot Raakvlak, Intergemeentelijke Dienst voor Archeologie in Brugge en Ommeland. Meteen werd de structurele én systematische zorg voor het archeologische erfgoed uitgebreid met het grondgebied van Torhout.

Wegens de schaarste aan geschreven bronnen tasten de Torhoutse geschiedkundigen in het duister in verband met de vroegste geschiedenis van de stad. Archeologisch onderzoek biedt een unieke kans om deze leemte op te vullen.

 

>	de graafwerken aan de Burg

Archeologische begeleiding

Gezien de ligging in het centrum van Torhout, gaf de geplande bouw van een appartementsgebouw op het perceel Burg 29 aanleiding tot een archeologisch begeleiding.
Raakvlak volgde de graafwerken voor de aanleg van een kelder op. Met de medewerking van de bouwheer, het architektenbureau, en de aannemer konden tijdens de werken zoveel mogelijk archeologische sporen geregistreerd worden.

>	een oude bouwlaag op 1,5m diepte

Een oude bouwlaag

Bij de graafwerken werd in de eerste plaats informatie verkregen over de opbouw van het terrein. In dit gedeelte van Torhout werd het oorspronkelijke niveau vanaf de late middeleeuwen anderhalve meter opgehoogd. Op de foto is dit oude niveau te zien als een bleekgrijze laag: een oude bouw- of ploeglaag (tussen de witte lijnen op de foto). Daaronder bevindt zich het gele tot groenachtige onverstoorde natuurlijke zand, dat in Torhout tamelijk kleiig is.
Op de bouwlaag situeren zich de oudste middeleeuwse sporen. Op dit perceel gaat het om kuilen en afvallagen die ten vroegste uit de 13de eeuw dateren

.

>	doorsnede van een waterput

Een veldstenen waterput...

Een eerste bijzondere vondst was het restant van een waterput dat zich in de wand van de bouwput aftekende. De aanlegput (oranje lijnen op de foto) en de waterputvulling konden duidelijk onderscheiden worden. Het ging om een ronde waterput, die in veldsteen (witte lijnen op de foto), zonder mortel, was opgetrokken.
Vermoedelijk was de waterput na het gebruik grotendeels afgebroken, waarbij heel wat veldsteen in de put zelf terecht was gekomen.
Gezien het nagenoeg ontbreken van vondstenmateriaal blijft de datering vaag. Het gebruik van veldsteen, de afwezigheid van baksteen in de vulling en een enkel potscherfje lijken naar de periode 1200 - 1400 te verwijzen. 

>	een tweede veldstenen waterput

... en nog een veldstenen waterput

Groot was de verbazing toen bij de verdere graafwerken een tweede veldstenen waterput aan het licht kwam. Dit exemplaar was veel beter bewaard en bevatte ook talrijke vondsten.
Ook bij de tweede waterput konden de aanlegput, de wand van de put (witte lijnen op de foto) en de vulling herkend worden. Het ging eveneens om een ronde waterput. De bovenste vulling van de put bestond uit consumptieafval dat er na het afdanken van de waterput was in gegooid.
Aan de hand van de vondsten kan de afvalvulling in de 14de - 15de eeuw gedateerd worden. Andere bewoningssporen uit deze periode werden niet aangetroffen. Wellicht was de bewoning die bij de waterputten hoorde meer naar de straatkant gelegen.
In de toekomst zal geprobeerd worden om door middel van archeologisch onderzoek nog meer informatie te verkrijgen over de middeleeuwse bewoning langs de Burg in Torhout, om zo bij te dragen aan de geschiedschrijving van de stad.

>	een eerste blik op de vondsten

De vondsten

Het vondstenmateriaal uit de tweede waterput bevat naast dierlijk bot en wat glas, vooral aardewerk. Het gaat om rood- en grijsbakkende waar die wellicht lokaal vervaardigd werd en steengoed afkomstig uit het Rijnland. Te vermelden zijn fragmenten van drinkkannen uit Langerwehe/Raeren en van een drinknapje uit Siegburg in de buurt van Keulen.
Na het puzzelen en plakken van de fragmenten zullen de vondsten aan het Torhoutse publiek getoond worden. Verdere informatie volgt.

Bieke Hillewaert